มหัศจรรย์มังคุดไทย วิธีเลือกซื้อมังคุด

Friday, June 10, 2011
By admin
FacebookTwitterGoogle+LinkedInGoogle BookmarksGoogle GmailYahoo MailShare

มหัศจรรย์มังคุดไทย จะเลือกซื้อราชินีผลไม้มังคุดยังไง ?

มังคุด 100 ปี

ตั้งแต่ต้นปี 2554 ผมมีโอกาสเป็นพญาน้อยชมตลาดกับเขาบ่อยขึ้น โดยตั้งใจไปดูการเปลี่ยนแปลงสภาพของตลาดเทียบกับเมื่อครั้งยังหนุ่มๆ เพราะสมัยโน้นแทบจะไม่มีซูเปอร์มาเก็ต มีแต่ตลาดสด ขายทุกอย่างเหมือนตลาดสดปัจจุบัน เนื่องจากประเทศไทยมีแม่น้ำลำคลองมากมาย โดยเฉพาะในภาคกลาง ทำให้ได้ยิน ได้เห็น ตลาดริมน้ำ ตลาดน้ำ ซึ่งเป็นสถานที่ชาวไร่ ชาวสวน นำของมาขาย ซึ่งมีลักษณะเป็นชุมชน ถ้าใครต้องการซื้อของ ไม่ว่าจะเป็นผัก ผลไม้ อาหารประเภทเนื้อ หาซื้อได้ที่ตลาดเหล่านี้

ต้องบอกว่าผมเองไม่ค่อยได้ซื้อสินค้าเกษตรเหล่านี้ด้วยตนเอง ส่วนใหญ่ผู้ซื้อคือ แม่ พี่สาว ภรรยา ซื้อให้กินตั้งแต่เด็กจนปัจจุบัน ถ้าซื้อมาก็กิน ไม่ซื้อก็ไม่กิน นานๆอยากกินอะไร ก็พูดบ่นน้อยๆว่าอยากกินโน่นกินนี่ก็จะมีคนซื้อให้กิน ผมสังเกตุเวลาซื้อของ คนทั่วไปจะมีวิธีการเลือกต่างๆกัน เช่น เนื้อ ชอบประเภทมีสีแดง แต่ตอนหลังจึงรู้ว่าอาจมีสารเร่งเนื้อแดง เวลาซื้อผักก็จะเลือกที่ไม่ค่อยมีรู ต่อมาก็เรียนรู้ว่า อาจเป็นอันตรายเพราะมียาฆ่าแมลง เลือกซื้อทุเรียนก็ใช้วิธีฟังเสียงไม้เคาะ ถ้าสุกกินได้จะมีเสียงโปร่งๆเหมือนมีร่องด้านใน ซึ่งเป็นระยะเวลาที่เนื้อกับเปลือกเริ่มแยกจากกันเมื่อสุก ส่วนจะสุกมากสุกน้อยคงต้องอาศัยความชำนาญในการฟังเสียงพอสมควร ไม่อย่างนั้นเนื้อจะยังคงแข็ง หรืออาจสุกเกินไปจนเนื้อเละ คนไทยไม่ชอบทาน แต่ต่างชาติเช่น อินโดนีเซีย มาเลเซียกลับชอบ บอกว่ากลิ่นแรงดี เวลาเลือกซื้อมังคุดสังเกตุดูเขาจะใช้นิ้วมือบีบน้อยๆว่าเปลือกแข็งหรือไม่ ถ้าแข็งเขาก็ไม่เอา ผมมารู้ทีหลังว่าเวลาซื้อมังคุดไม่ควรบีบเพราะจะทำให้เนื้อด้านในเละ ส่วนจะมีวิธีเลือกอย่างไร เดี๋ยวดูจากที่ชาวสวนมังคุดและนักวิชาการเกษตรเขาบอกเล่าให้ฟังดีไหมครับ

ราชินีแห่งผลไม้

มังคุดเป็นผลไม้ชนิดเดียวที่เพื่อนชาวต่างประเทศของผมเกือบ 100% ชอบเพราะมีรสหวานปนเปรี้ยวกลมกล่อม จนได้รับสมนามว่าเป็น “ราชินีแห่งผลไม้ไทย” ผิดกับผลไม้ชนิดอื่นๆ ซึ่งจะมีส่วนหนึ่งชอบ อีกส่วนไม่ชอบ เช่น ทุเรียน ซึ่งได้รับฉายาว่าเป็น “ราชาแห่งผลไม้ไทย” กลุ่มคนที่ไม่ชอบจะบอกว่า กลิ่นแรง เหม็น โดยเฉพาะชาวตะวันตก แต่เขานิยมทาน “ชีส” ซึ่งชาวตะวันออกบอกว่ากลิ่นเหม็นมาก เห็นไหมครับว่าเป็นเรื่องของวัฒนธรรมเกี่ยวกับอาหาร ก็เลยอยากชวนว่า มารู้เรื่องเกี่ยวกับมังคุดกันหน่อย ดีไหมครับ ?

การปลูกและเพาะพันธ์

 
 

ต้นมังคุดปลูกประมาณ 5-7 ปีจึงได้ผล

มังคุดเป็นพันธุ์ไม้เขตร้อนชนิดหนึ่ง มีถิ่นกำเนิดในอาเซี่ยน ไทย อินโดนีเซีย กัมพูชา เวียตนาม สำหรับประเทศไทยปลูกกันมาก ในภาคตะวันออกแถวๆจังหวัด จันทบุรี ตราด ระยอง ภาคใต้ปลูกแถวจังหวัด ชุมพร นครศรีธรรมราช นราธิวาส ส่วนภาคกลางมีแถวจังหวัด นนทบุรี ปทุมธานี เป็นต้น การเพาะพันธ์ใช้จากเมล็ด และวิธีตัดต่อกิ่ง สามารถออกผลได้เมื่ออายุประมาณ 7 ปี การเก็บเกี่ยวทำได้หลังออกดอกประมาณ 90 วัน

ต้นมังคุดมีอายุยาวนานมาก บางต้นมีอายุถึง 100 ปี เวลาออกผล ชาวบ้านเลยเรียกกันว่า “มังคุด 100 ปี”

การเก็บเกี่ยว 

เมื่อถึงช่วงเวลาการเก็บเกี่ยวผลมังคุด นักวิชาการและเกษตรกรด้านมังคุดได้สร้างดัชนีการเก็บเกี่ยวมังคุดออกเป็น 6 ระยะ เพื่อเกษตรกรจะได้เก็บมังคุดที่มีคุณภาพ มีรสชาดที่ดี โดยการสังเกตุจากสีผิวของมังคุดดังนี้คือ

  1. เป็นระยะที่ผลมีเหลืองอมเขียว มียางในเปลือกมาก เนื้อและเปลือกไม่สามารถแยกจากกัน ระยะนี้ยังไม่สมควรเก็บจากต้น
  2. เป็นระยะที่ผลมีสีเหลืองอ่อนอมชมพู มีจุดสีชมพูอยู่ทั่วไป ระยะนี้เนื้อและเปลือกยังแยกออกจากกันยากถึงแยกออกจากกันได้ปานกลาง ระยะนี้สามารถเก็บจากต้นได้แล้ว
  3. เป็นระยะที่ผลมีสีชมพูสม่ำเสมอ มียางในเปลือกน้อย เนื้อและเปลือกสามารถแยกออกจากกันได้ปานกลาง ระยะนี้สามารถเก็บจากต้นได้แล้ว
  4. เป็นระยะที่ผลมีสีแดงหรือน้ำตาลอมแดง มียางในเปลือกน้อย เป็นระยะที่ใกล้รับประทานได้แล้วระยะนี้ที่ควรเก็บจากต้นได้แล้ว
  5. เป็นระยะที่ผลมีสีม่วงอมแดง ไม่มียางในเปลือก เนื้อและเปลือกแยกออกจากกัน ไม่ทนแรงกด เป็นระยะที่เริ่มรับประทานได้ ระยะนี้ควรเก็บจากต้นได้แล้วไม่ควรปล่อยคาต้น
  6. เป็นระยะที่ผลมีสีม่วงจนถึงดำ ไม่มียางในเปลือก เนื้อและเปลือกแยกออกจากกัน ไม่ทนแรงกด เหมาะสำหรับรับประทานได้

การเปลี่ยนแปลงจากระยะที่ 2 ถึงระยะที่ 5 จะใช้เวลาประมาณ 4-5 วัน ส่วนจากระยะที่ 5 เป็นระยะที่ 6 ใช้เวลาประมาณ 1 วัน สำหรับการเก็บนั้นถ้าใส่ไว้ในถุงพลาสติกเจาะรูเก็บที่อุณหภูมิ 13 องศาเซลเซียสสามารถเก็บได้นานประมาณ 4 สัปดาห์

ดัชนีการเก็บเกี่ยวมังคุด

เห็นไหมครับว่าเวลาเลือกซื้อมังคุดไม่ควรไปบีบผล เพาะจะทำให้เนื้อผลไม้ช้ำและผลมังคุดนั้นก็จะดูไม่สวย อีกอย่างหนึ่งระวังพ่อค้าแม่ค้าจะเหล่เอานะครับ ยิ่งถ้าบีบแล้วไม่ซื้ออาจถูกด่าลับหลังก็ได้ แต่ถ้าซื้อก็อภัยให้ได้ เวลาซื้อให้สังเกตุดูจากสีเปลือกซึ่งควรจะมีสีม่วงเข้มจนถึงดำ เขาบอกว่าอร่อยใช้ได้แน่ครับ

การแบ่งเกรดมังคุด 

ปกติเมื่อเก็บมังคุดจากต้นแล้ว ก็จะนำไปคัดเกรดเพื่อออกขาย การแบ่งเกรดนั้น การแบ่งเกรดนั้นเขาจะดูที่น้ำหนักและผิวดังนี้

  1. เกรดจัมโบ้ คือมังคุดที่มีขนาดน้ำหนักตั้งแต่ 110 กรัมขึ้นไป ส่วนใหญ่จะคัดไว้ส่งออกขายต่างประเทศ
  2. เกรด A-1 มีขนาดน้ำหนักประมาณ 80-110 กรัม ลักษณะผิวมัน เกรด A-2 มีลักษณะผิวมันลาย          
  3. เกรด B-1 มีขนาดน้ำหนักประมาณ 60-80 กรัม ลักษณะผิวมัน เกรด B-2 มีลักษณะผิวมันลาย 

มังคุดเกรด A-2

มังคุดเกรด A-1

มังคุดส่งออก แพ็คอย่างดี

สำหรับมังคุดตกเกรดนั้นมีขนาดเล็กไม่ได้น้ำหนัก หรือลักษณะ สุกดำ หูฉีก ขั้วหัก สำหรับคนไทยจำนวนมากนิยมทานมังคุดขนาดเล็ก เพราะมีเม็ดลีบหรือไม่มีเม็ด สำหรับผมเองก็ชอบกินมังคุดขนาดเล็กไม่ได้สังเกตุว่าราคาถูกด้วยหรือเปล่า เพราะถ้าดูจากมาตรฐานข้างต้นแล้วต้องถือว่าเป็นมังคุดตกเกรด

มังคุดขนาดจัมโบ้

นอกจากนั้นยังมีมังคุดลายเกร็ดมังกร มังคุดจิ๋ว ยังมีมังคุดยางไหล ลักษณะยางสีเหลืองติดที่เปลือกหรือในเนื้อ หรือเนื้อมังคุดเนื้อแก้ว ซึ่งเนื้ออาจมีสีขาวใสเป็นบางกลีบ สามารถสังเกตุได้จากลักษณะภายนอกของ ผลซึ่งจะมีรอยร้าว

ความจริงแล้วผมสงสัยมานานว่า มีคนคิดพัฒนามังคุดที่ไม่มีเม็ดหรือเม็ดลีบหรือไม่ แต่ยังไม่รู้ว่าจะถามใครว่า เราสามารถพัฒนาให้ไม่มีเม็ดได้หรือไม่ ถ้าได้แล้วต่อไปอาจพัฒนาให้มีขนาดใหญ่ได้ ก็จะได้ราคา อีกประการหนึ่งมังคุดมีประโยชน์ทั้งเนื้อทั้งเปลือก จะช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มได้มากเลย

มหัศจรรย์ของมังคุด คุณประโยชน์

มังคุดมีประโยชน์มากมาย สีม่วงแดงของเปลือกมังคุด มีสาร แทนนิน แซนโทน (xanthones) สารซานโทส มีฤทธิ์เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ สารสกัดจากมังคุดมีคุณสมบัติในการส่งเสริมสุขภาพหลากหลายอย่างด้วยกันมีสารให้รสฝาด สามารถสมานแผลให้หายเร็ว แมงโกสตินช่วยลดอาการอักเสบและมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดหนองได้ดี ในทางยาสมุนไพร ใช้เปลือกมังคุดตากแห้งต้มกับน้ำหรือย่างไฟ ฝนกับน้ำปูนใส แก้ท้องเสีย เปลือกแห้งฝนกับน้ำปูนใส ใช้รักษาอาการน้ำกัดเท้า แผลเปื่อย เปลือกมังคุด มีสารป้องกันเชื้อราเหมาะแก่การหมักปุ๋ย เปลือกมังคุดก็สามารถนำมารับประทานได้ โดยนำมาปั่นทำเป็นน้ำผลไม้ และมีสารอาหารกว่า 100 ชนิด

ขนมเปี๊ยะทำเป็นรูปมังคุด

นอกจากนั้นสารสกัดจากเปลือกมังคุดยังมีฤทธิ์ช่วยลดอาการอักเสบ และรักษาแผลพุพองต่างๆ ป้องกันโรคหัวใจ ลดความดันโลหิต (antihypertensive) และลดระดับคอเรสเตอรอล บำรุงสภาพภายในกระเพาะอาหาร ช่วยให้ทางเดินปัสสาวะมีสภาวะที่ดีขึ้น ต่อต้านและป้องกันโรคมะเร็ง ต่อต้านและป้องกันโรคภูมิแพ้ (allergies) ต่อต้านและป้องกันการติดเชื้อรา แบคทีเรียบางชนิด, เชื้อไวรัส เพิ่มพลังงานและสร้างความกระปรี้กระเปร่าต่อต้าน ป้องกันโรคซึมเศร้า บำรุงผิวพรรณ รักษาอาการปากแตกหรือปากเป็นแผล ช่วยในการย่อยอาหาร ช่วยชะลอการร่วงโรยแห่งวัย(aging) ช่วยป้องกันโรคนิ่วในไต

สบู่สมุนไพรมังคุด

จะเห็นว่านอกจากจะใช้เป็นอาหารที่เป็นที่นิยมชมชอบทั้งของชาวไทยและนานาชาติแล้ว มังคุดยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพ เป็นยาสมุนไพรที่มีคุณประโยชน์ต่อการรักษาโรคหลากหลาย สมควรที่จะได้รับการพัฒนาเพื่อสร้างคุณค่าเพิ่มต่อไป

วันนี้ได้มีโอกาสรับรู้วิธีเลือกซื้อมังคุดให้ได้คุณภาพที่ดี โดยวิธีสังเกตุจากลักษณะสีผิวแล้ว ในโอกาสที่จะเลือกซื้อมังคุดครั้งต่อไปคงจะไม่ใช้นิ้มบีบดูว่านุ่มหรือไม่อีกแล้วนะ เพราะจะทำให้ลูกมังคุดขาดความสวยงามแถมยังอาจถูกแม่ค้าเหล่เอาด้วยก็ได้ อยากสรุปว่านี่คือความมหัศจรรย์ของมังคุด “ราชินีแห่งผลไม้ไทย” ครับ

อ้างอิง:

  1. สนทนาส่วนบุคคลกับข้าราชการกรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์และกับเกษตรกรผู้ขยายพันธุ์ต้นมังคุดขาย
  2. http://www.puibuatip.com/index.php?lay=show&ac=article&Id=538732495&Ntype=18
  3. http://th.wikipedia.org/wiki

Tags: ,

Leave a Reply

พระแก้วมรกตจำลองเครื่องทรงฤดูร้อนจากนิลดำ

พระบรมมหาราชวัง เป็นแหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยวที่สำคัญ

พระที่นั่งไอย์ศูรย์ทิพยอาสน์ พระราชวังบางปะอิน

หุ่นกระบอกงานหัตถกรรมช่างฝีมือไทย

รถยนต์ประหยัดพลังงานไฮบริดระหว่างไฟฟ้า 100% และน้ำมัน

ไหมไทยกับแฟชั่น เอกลักษณ์เด่นของไทย

เรือไม้ประดิษฐ์

Metal Crafting

Gallery

dsc01364 dsc01365 dsc01367 pr-600-400-king-8

เรียนภาษาอังกฤษ

English Speaking Youtube

มูลนิธิสัมมาชีพ

ตลาดหุ้นไทย

ตลาดหุ้นโลก

อัตราแลกเปลี่ยน ธปท

อัตราแลกเปลี่ยน

The Japan Times

Asahi Shimbun English

Chinadaily

Xinhua News

Koreatimes

Korea Herald

Aljazeera

หนังสือพิมพ์ข่าว

ข่าวหุ้นออนไลน์

ข่าวหุ้น

World Economic Forum

world bank

UA-28221961-1